ఏపీలో స్థానిక పోరుకు షెడ్యూల్ విడుదలైన నిమిషం నుంచే.. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఎన్నికల కోడ్ అమల్లోకి వచ్చేసింది. దీంతో నుంచి పట్టణం దాకా అంతా ఎన్నికల సంఘం గుప్పిట్లోకి వెళ్ళిపోయింది. మరి ఈ కోడ్ అమల్లో ఉన్నంత కాలం ఎలాంటి ఆంక్షలు ఉంటాయి? ఎవరెవరికి షరతులు వర్తిస్తాయి? రూల్స్ బ్రేక్ చేస్తే ఎలాంటి యాక్షన్ ఉంటుంది? ఈ పూర్తి వివరాలు ఇప్పుడు చూద్దాం. నేటి నుంచి ప్రభుత్వ ప్రాధాన్యతలకు బ్రేక్ పడినట్లే. ఓటర్లను ఆకర్షించేలా ఎలాంటి కొత్త పథకాలు, ఉచితాలు ప్రకటించడానికి వీల్లేదు. కొత్త ప్రాజెక్టులకు శంకుస్థాపనలు, ప్రారంభోత్సవాలు పూర్తిగా నిషిద్ధం. అంతేకాదు, సీఎం నుంచి మంత్రుల వరకు ఎవరూ కూడా ప్రభుత్వ వాహనాలు, అధికారిక భవనాలను ఎన్నికల ప్రచారం కోసం వాడటానికి వీల్లేదు. ఒకవేళ వాడితే అది కోడ్ ఉల్లంఘన కిందకే వస్తుంది. రాజకీయ నాయకులు ఇష్టమొచ్చినట్లు సభలు, రోడ్ షోలు పెడతామంటే ఇకపై కుదరదు. ఎక్కడ మీటింగ్ పెట్టాలన్నా స్థానిక పోలీసుల నుంచి ముందస్తుగా లిఖితపూర్వక అనుమతి తీసుకోవాల్సిందే. ఇక మైకుల మోతపై కూడా ఆంక్షలు ఉన్నాయి. రాత్రి 10 గంటల నుంచి ఉదయం 6 గంటల వరకు లౌడ్స్పీకర్లు వాడటం పూర్తిగా నిషేధించనున్నారు. ప్రచారంలో కుల, మతాల ప్రస్తావన తెచ్చినా, ప్రార్థనా స్థలాలను వాడుకున్నా ఈసీ కఠిన చర్యలు తీసుకోనుంది.
నోటిఫికేషన్ వెలువడినప్పటి నుంచే సమస్యాత్మక ప్రాంతాల్లో నిఘా పెరుగుతుంది. ముఖ్యంగా పోలింగ్కు 48 గంటల ముందు నుంచి, అలాగే కౌంటింగ్ రోజున రాష్ట్రవ్యాప్తంగా అన్ని ప్రాంతాల్లో 144 సెక్షన్ విధిస్తారు. దీని ప్రకారం పోలింగ్ కేంద్రాల పరిసరాల్లో ఐదుగురు అంతకంటే ఎక్కువ మంది గుమికూడటం చట్టవిరుద్ధం. ఇక లైసెన్స్ ఉన్న ఆయుధాలను సైతం వెంటనే లోకల్ పోలీస్ స్టేషన్లలో డిపాజిట్ చేయాల్సి ఉంటుంది. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఫ్లయింగ్ స్క్వాడ్లు, నిఘా బృందాలు రంగంలోకి దిగాయి. సరైన ఆధారాలు లేకుండా రూ. 50 వేలకు పైగా నగదు లేదా బహుమతులు రవాణా చేస్తే అక్కడికక్కడే సీజ్ చేస్తారు. ఓటర్లకు డబ్బు, మద్యం పంచాలని చూస్తే క్రిమినల్ కేసులు నమోదు చేస్తారు. అంతేకాకుండా, సదరు అభ్యర్థిపై ఎన్నికల సంఘం అనర్హత వేటు కూడా వేసే అవకాశం ఉంది.
ఈ ఎన్నికల కోడ్ కేవలం రాజకీయ నేతలకే కాదు, సామాన్య ప్రజలకు, అధికారులకు కూడా సమానంగా వర్తిస్తుంది. నేటి నుంచి రాష్ట్రంలో ఉన్న ఐఏఎస్, ఐపీఎస్ అధికారుల నుంచి పల్లెల్లోని సచివాలయ సిబ్బంది వరకు ప్రతి ఒక్కరూ రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం పరిధిలోకి వస్తారు. ప్రభుత్వ యంత్రాంగం అంతా ఇకపై ఈసీ ఆదేశాల మేరకే విధులు నిర్వహించాల్సి ఉంటుంది, ఎక్కడా అధికార పార్టీకి కొమ్ముకాయడానికి వీల్లేదు. ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు, ప్రభుత్వ భవనాలపై ఎలాంటి రాజకీయ నాయకుల చిత్రాలు, ప్రభుత్వ పథకాల వాల్ పోస్టర్లు ఉండటానికి వీల్లేదు.ప్రైవేట్ వ్యక్తుల కాంపౌండ్ వాల్స్ లేదా ఇళ్ళపై ప్రచారం చేయాలన్నా సదరు యజమాని నుంచి ముందస్తు అనుమతి పత్రం తప్పనిసరి. అనుమతి లేకుండా ఎక్కడైనా ఫ్లెక్సీలు, బ్యానర్లు కడితే మున్సిపల్ సిబ్బంది వాటిని వెంటనే తొలగించి, సదరు అభ్యర్థి ఖర్చుల్లో ఆ మొత్తాన్ని జమ చేస్తారు.
అభ్యర్థులకు అనుకూలంగా పత్రికలు లేదా టీవీ ఛానళ్లలో వచ్చే వార్తలు పై ఈసీ ప్రత్యేక నిఘా ఉంచింది. సోషల్ మీడియాలో ప్రత్యర్థులపై తప్పుడు ప్రచారాలు చేసినా, మార్ఫింగ్ వీడియోలు పోస్ట్ చేసినా ఐటీ యాక్ట్ కింద నాన్-బైలబుల్ కేసులు నమోదవుతాయి. పొరుగు రాష్ట్రాలైన తెలంగాణ, కర్ణాటక, ఒడిశా, తమిళనాడు సరిహద్దుల వద్ద ఇప్పటికే అంతరాష్ట్ర పోలీస్ చెక్పోస్టులను ఏర్పాటు చేశారు. ఎన్నికల వేళ ఇతర ప్రాంతాల నుంచి అక్రమ మద్యం, నగదు ఏపీలోకి రాకుండా ప్రతి వాహనాన్ని క్షుణ్ణంగా తనిఖీ చేయనున్నారు. నియోజకవర్గాల్లోని ప్రధాన బ్యాంకుల నుంచి జరిగే భారీ నగదు విత్డ్రాల్స్ మరియు అనుమానాస్పద ఆన్లైన్ బదిలీలపై ఐటీ శాఖ నిఘా పెట్టింది. ఒకే అకౌంట్ నుంచి వందలాది మందికి డిజిటల్ పేమెంట్స్ జరిగితే సదరు అకౌంట్లను వెంటనే సీజ్ చేస్తారు. ప్రతి నియోజకవర్గంలోనూ అభ్యర్థుల ప్రచార శైలిని, వారు పెట్టే ఖర్చులను అంచనా వేసేందుకు ప్రత్యేక ‘వీడియో సర్వైలెన్స్ టీమ్స్’ రంగంలోకి దిగాయి.
అభ్యర్థి ర్యాలీలో వాడే కార్లు, పంచే భోజనాలు, పిలిపించే జనాల సంఖ్య అంతా వీడియో రికార్డ్ చేసి వారి ఎన్నికల వ్యయ ఖాతాలో లెక్కిస్తారు. గ్రామ పంచాయతీ ఎన్నికలకు సంబంధించి అత్యంత ఉత్కంఠభరితమైన నిబంధన ఏమిటంటే, పోలింగ్ ముగిసిన వెంటనే ఆయా గ్రామాల్లోనే కౌంటింగ్ జరుగుతుంది. బ్యాలెట్ బాక్సులను ఎక్కడికో తరలించకుండా, స్థానిక పోలింగ్ కేంద్రంలోనే ఓట్లు లెక్కించి అదే రోజు రాత్రికి విజేతలను ప్రకటిస్తారు. ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు ఏ రాజకీయ పార్టీ తరపున ప్రత్యక్షంగా గానీ, పరోక్షంగా గానీ ప్రచారంలో పాల్గొనకూడదు. కోడ్ నిబంధనలు ఉల్లంఘించినట్లు రుజువైతే సదరు ఉద్యోగిపై తక్షణమే సస్పెన్షన్ వేటు పడటంతో పాటు శాఖాపరమైన కఠిన చర్యలు ఉంటాయి. చూశారుగా.. ఏపీలో లోకల్ బాడీ ఎన్నికల పోరును పారదర్శకంగా నిర్వహించేందుకు ఎన్నికల సంఘం పక్కా వ్యూహంతో ముందుకు వెళ్తోంది. ఇటు అధికార కూటమి, అటు విపక్షం కూడా ఈ నిబంధనల నడుమే తమ అదృష్టాన్ని పరీక్షించుకోనున్నాయి.
